Excuseer, lieve lezers, we zullen generalizerend te werk moeten gaan in dezen …
of de portugezen wel of niet lezen
Door mijn ervaringen hier in de buitengebieden geven aan van niet. Toen we nog een “Alojamento rural” waren, voor de C-risis, zag ik zelden een boek op het nachtkastje liggen als ik de kamer ging doen. Er kwamen toen nogal wat portugese gasten in het weekend, vooral in het voor- en naseizoen.
Vrijdagavond aankomen, zondagmiddag op ’t gemakkie weer weg. Voor ons was het ideaal. Door de week tijd om van alles en nog wat op te knappen, en in ’t weekend tijd voor de gasten. Ze gingen na het ontbijt passagieren – naar het strand, naar Conimbriga, naar de markt in Louriçal, naar Coimbra om de universiteit en de beroemde bibliotheek te bewonderen.
Maar … weinig boeken op het nachtkastje gezien.
De grote vraag was altijd: hoe werkt de televisie? En wat is het wachtwoord van het internet? Ik moest altijd zoon Broes erbij halen voor die vragen, want televisie heb ik absoluut geen verstand van, aangezien ik het zelden gebruik. Die apparaten worden steeds ingewikkelder onder het mom van gebruikersvriendelijkheid. Ik vind ’t wel meevallen, met die vriendelijkheid.
Nu kom ik uit een familie van lezers. Boekenkasten zijn een normaal onderdeel van je meubilair, ook al staan ze meestal niet meer in de huiskamer. De lezers onder ons hebben vaak een speciale kamer want je verzamelt er toch flink wat, zo gedurende je leven. En ja, boeken gooi je niet weg als je ze uit hebt.
Waarom ineens over boeken en lezen geschreven?
Dat komt omdat António Lobo Antunes pas is overleden, een grote naam in de portugese schrijverswereld. Die kent meer grote namen, waaronder zelfs een Nobelprijswinnaar. In 1998 won José Saramago die, als eerste en vooralsnog enige portugese auteur ooit.
De eerste boekhandelsketen is ook al portugees. Livraria Bertrand opende in 1732 haar deuren in Lissabon, en handelt zodoende al bijna 300 jaar in het geschreven woord. De mooiste boekhandel ligt in het centrum van Porto.
Lello e Irmão trok altijd al veel bezoekers vanwege de pracht van het interieur, maar sinds het gerucht ging dat J.K. Rowling geïnspireerd werd door de schitterende trappen voor het boek Harry Potter en de Geheime Kamer, en omdat ze in die tijd in Porto woonde, is het compleet uit de hand gelopen.
Nu worden er toch een indrukwekkende 14,8 miljoen boeken verkocht in Portugal, dus er zijn lezers! En het percentage stijgt – in 2025 met 6,9%. Nu zeggen procenten mij nooit echt iets, maar het stijgende in die boodschap is om optimistisch van te worden.
Lezen is iets heel bijzonders – je gebruikt je hersens op een heel andere manier dan als je naar een film of video kijkt. En gamen is helemáál in een heel ander hersengebied – eentje die ik blijkbaar niet heb. Als je leest, gebruik je je verbeeldingskracht, en ik vermoed dat dat precies is wat een oude vriend van me bedoelde met:
Aan jou om te bepalen wat dat is. (In beide gevallen is het waar, trouwens.)
.
(Disclaimer: ik ben een beetje moe van het gedoe met trefwoorden en de dictatuur van Google. Dus hier zijn ze, en ik hoop ook op de slimheid van AI in deze kwestie dat het nog steeds gevonden en gelezen zal worden, maar dat ik mezelf niet hoef te dwingen om de juiste termen in de titel en koppen te gebruiken. #lezen #boekhandelBertrand #LelloeIrmão )
Wij zijn in 2000 verhuisd van Rotterdam, Nederland, naar Termas-da-Azenha, Portugal. We zijn bezig gegaan met het herstel van een van Portugal’s erfgoederen: Termas-da-Azenha, een oud kuuroord. Overal vind je mozaieken en muurschilderingen. Sinds Covid verhuren we de huizen voor langere tijd.
Elke week een blogje over wat er zo om ons heen gebeurt. Lichte kost, makkelijk te lezen, een paar minuutjes in een andere wereld. Even wat meer weten over hoe het reilt en zeilt in Portugal. Mocht je je vakantie naar Portugal plannen, zou dit een goede voorbereiding kunnen zijn.
In het weekend publiceren we de link op Bluesky, Facebook, op Pinterest en Instagram.